Talentontwikkeling en vakwedstrijden in het vo: een heldere profilering 

 

Context en aanleiding

 

Voortgezet onderwijs

De actualiteit en de vergezichten in de vo-sector bieden een helder kader voor de onderwijsvernieuwing. In april 2014 is er door de VO-raad met de minister een sectorakkoord gesloten. De veranderingen zijn gericht op beter passend, oriënterend en uitdagend onderwijs. Een belangrijke ambitie is het bieden van meer maatwerk, en dat gebeurt ook al. Ook het Platform Onderwijs2032 ziet in het onderwijs van de toekomst nadrukkelijk ruimte voor differentiatie en maatwerk. Het platform vindt bovendien dat het onderwijs van de toekomst alle leerlingen moet prikkelen om hun capaciteiten niet alleen cognitief in te zetten, maar ook creatief en fysiek. Een andere ontwikkeling is dat in het vo nieuwe aandacht uitgaat naar de (waardering van) praktische vaardigheden van leerlingen en de inzet daarbij van loopbaan oriëntatie en begeleiding (lob).

 

De vernieuwing van de beroepsgerichte programma’s in het vmbo zullen leiden tot vereenvoudigd, verduidelijkt en geactualiseerd onderwijssysteem, met een specifieke toepassing van loopbaanoriëntatie en begeleiding (lob). De bedoeling is dat in 2018 alle leerlingen in het vmbo beroepsgerichte vmbo-examens nieuwe stijl zullen gaan afleggen.

 

Middelbaar beroepsonderwijs

Ook in het mbo wordt voortdurend hard gewerkt aan vernieuwing en verbetering.  De Minister van OCW zet in het mbo, op basis van een bestuursakkoord, in op ‘kwaliteit en excellentie’. De mbo-instellingen hebben een kwaliteitsplan opgesteld. Een specifiek onderdeel is ‘excellentie in het mbo’. Extra budget is beschikbaar gesteld voor (aanvullende) programma’s en activiteiten om studenten in het mbo in staat te stellen het beste uit zichzelf te halen en toptalent extra bagage mee te geven. Onderdelen in het excellentieprogramma zijn onder meer talentprogramma’s, gezel-meester-routes, internationale activiteiten en…. vakwedstrijden.

 

Vakwedstrijden als duurzaam instrument voor talentontwikkeling

In de komende vier jaar wordt in het mbo met 55 instellingen vorm en inhoud gegeven aan schoolvakwedstrijden als aanpak in de ‘breedte’ en als basis voor de reguliere nationale en internationale competitie in de ‘diepte’. In het verlengde hiervan wordt ingezet op overleg met en ondersteuning van scholen om de vakwedstrijden (Skills Heroes) echt in te bedden in het onderwijs.

Er is echter nog een wereld te winnen als het gaat om het benutten van de functionaliteit van vakwedstrijden voor beter beroepsonderwijs in vmbo en mbo. Daarnaast liggen er kansen om de activiteiten in vo en mbo sterker aan elkaar te koppelen in het perspectief van een structureel terugkerend Nationaal Kampioenschap Vakmanschap, zoals dat ook in het mbo, het bedrijfsleven en de overheid bepleit wordt. Die ‘stip op de horizon’ waaraan onderwijs, bedrijfsleven en overheid samen vorm en inhoud geven, was en is de inzet om het draagvlak onder alle betrokken partijen te verbreden, te verstevigen en te verduurzamen.

Vakwedstrijden in het vo krijgen onder meer via Skills Talents vorm en inhoud. Er doen nu al ruim honderd scholen mee in de huidige opzet van Skills Talents. Ook die wedstrijden worden georganiseerd om het belang van vakmanschap voor Nederland te onderstrepen en aankomend talent en vakmanschap te stimuleren. Het is te verwachten dat de (zichtbare) toename van het aantal wedstrijden in het mbo een aanzuigend effect zal hebben voor vo-scholen om aan de competitie mee te doen. Vooral in het vmbo bieden vakwedstrijden ook voor het vo een concreet ‘voertuig’ voor creatieve en fysieke ontwikkelingen en bieden ze de mogelijkheid om individuele prestaties van leerlingen specifiek te benoemen en toe te voegen aan het diploma. Om dit te realiseren kan een beleidsprofilering van vakwedstrijden in de vo-sector een krachtig  middel zijn.

 

Inzet Skills Netherlands

 

In de beschreven context wil Skills Netherlands vanuit het perspectief ‘talentontwikkeling’ inspelen op en aansluiten bij de uitkomsten en voorstellen in het sectorakkoord. Skills Netherlands wil met haar projecten zo goed mogelijk aansluiten op de huidige vernieuwing en het vmbo veld te voorzien  van handvatten om gestelde ambities te concretiseren en de effectiviteit van vakwedstrijden daarbij te vergroten. Daartoe wordt aangesloten bij de volgende thematieken die in het vo zichtbaar zijn:

 

  • Certificering excellente school;
  • Stimulering excellente leerlingen (op thema en op niveau);
  • Profilering en verduurzaming lob;
  • Flexibilisering en maatwerk met uitdagend onderwijs en examinering;
  • 21st century skills;
  • Herwaardering praktische vaardigheden, mede als antwoord op aov-isering;
  • Plusdocument
  • Versterking beroepskolom via leerlijnen vmbo-mbo.

 

Skills Netherlands biedt vo-scholen met het concept Skills Talents een praktische en heldere mogelijkheid om op een aantal van deze thema’s vorm en inhoud te versterken. Dat geldt vooral voor de stimulering van excellentie op niveau en in de diepte van praktische vaardigheden en de versterking van de beroepskolom. Ook ander vormen van vakwedstrijden zoals Vakkanjers, bieden die mogelijkheid. Door samenwerking met organiserende partijen hoopt Skills dit vraaggericht te versterken en breder uit te rollen, zodat vakwedstrijden ‘as we know them’ effectiever kunnen worden benut in het vo.

 

Met het aanbieden van een breder palet aan activiteiten, zoals uitdagende projecten rond vakwedstrijden in de bovenbouw van het vmbo kan ook aan andere thema’s een bijdrage worden geleverd. Skills Netherlands wil daarbij zijn dienstverlenende rol als kennis en uitvoeringspartner versterken en vanuit het concept Skills Talents samen met het onderwijsveld werken aan passende oplossingen in de onderwijsontwikkeling. Er is een sterke potentie om met competitie- en spelvarianten vanuit het concept te komen tot attractieve, uitdagende en inhoudelijk passende vormen voor ‘doe-onderwijs’ ter versterking van het v(mb)o. Door de relaties met het mbo (zowel Skills Heroes als ook nieuwe activiteiten die bijvoorbeeld op het gebied van 21st century skills worden ingezet) kan daarbij een goede afstemming met het mbo worden gerealiseerd.  Het verder inbedden van Skills Talents zal verder ondersteund worden door, in samenwerking met de sector lesbrieven te (laten) ontwikkelen, zoals dat ook in het mbo gebeurt.

 

Het achterliggende strategische perspectief: Meer aandacht voor talentontwikkeling maar daarbij vanuit een ‘breedte sport’ gedachte waarbij elke vmbo leerling zijn of haar talenten kan ontdekken en ontwikkelen binnen zijn of haar eigen programma.

 

Beleidsontwikkeling en –afstemming in het vo

 

De ontwikkelingen op het gebied van de vernieuwing van de beroepsprogramma’s in het vmbo zijn  in volle gang. Op diverse scholen zijn pilots gedraaid met deze nieuwe vorm van programma’s. Skills Netherlands volgt deze ontwikkeling actief en is met het SPV in gesprek om de opdrachten van Skills Talents direct aan te laten sluiten op de nieuwe programma’s.

 

Daarbij zijn enkele wedstrijd richtingen al vernoemd naar de nieuwe profielen. Skills Talents volgt de nieuwe  structuur van de 10 profielen (waarbij Maritiem & Techniek nog in ontwikkeling is).

 

Ter versterking van de loopbaan oriëntatie en begeleiding wordt nagegaan of en hoe in het programma-aanbod kan worden aangesloten bij de 5 competenties die het format vormen voor de portfolio’s.

 

Over de wijze waarop het aanbod van het Skills Talents pakket kan worden doorontwikkeld en aangeboden wil SNL graag in nader overleg met de sector. Daarbij lijken er twee alternatieven voor de hand te liggen:

 

  1. Aanbieden in profieldeel➔ Beroepsgerichte profiel vak
  2. Aanbieden in vrije deel ➔ bij een van de keuzevakken

 

Opname van vakwedstrijden in het keuzedeel kan zodanig dat leerlingen met verschillende profielen (op niveau) getoetst worden op hun keuze onderdeel. Vakwedstrijden kunnen ook (op thema) gericht worden op samengevoegde disciplines, met bijvoorbeeld een focus op 21st century skills.

 

In deze ontwikkelingen en afstemming is de input vanuit de SPV waardevol. De platforms bieden een directe toegang tot de (vak)docenten en levert bijdragen voor de visieontwikkeling en concrete handvatten. Om het draagvlak te vergroten en ook beleidsmatig een steviger platform te kunnen benutten is directer contact met schoolleiders en bestuurders echter wenselijk. De VO-raad kan daarbij een belangrijke rol spelen.

 

Uitnodiging aan VO-raad en SPV

 

Met de positieve ervaringen in het MBO en de daarbij gekozen structuur nodigt Skills Netherlands de VO-raad (i.c. het bestuur) en de SPV (i.c. een kernteam implementatieproject) uit om, ten overstaan van OCW, beleidsuitgangspunten te formuleren op het thema vakwedstrijden en –evenementen. Op basis daarvan kan in samenwerking een actie- en stappenplan opgesteld worden om de mogelijkheden van vakwedstrijden optimaal te benutten met het oog op talentontwikkeling voor een brede groep, specifiek voor het vmbo. De uitdaging daarbij is om gezamenlijk vast te stellen op welke wijze, vanuit een bestuurlijk en organisatorisch perspectief dit kan gebeuren en daarbij vanuit een gezamenlijke agenda te opereren.

 

Ten behoeve van een dergelijke agendering stellen wij de volgende ijkpunten voor:

 

  • Overweging VO-raad en SPV om, onder meer op basis van deze notitie, de beschreven context en inhoud in de respectievelijke beleidsagenda’s een plek te geven en daarbij specifieke vraagstukken vanuit de sector te benoemen (november 2015);
  • Samenstelling van een ‘denktank vakwedstrijden’ vanuit VO- raad, SPV en SN, die op basis van de aangegeven vraagstukken concrete actiepunten benoemt en voorstellen ter uitvoering opstelt (december 2015-januari 2016);
  • Bespreking en verrijking van het conceptactieplan met een aantal (reeds betrokken en te betrekken) scholen, mogelijk ten behoeve van een pilot (februari 2016);
  • Presentatie en bespreking van actieplan en optie voor pilot in de besturen (maart 2016);
  • Borgen van afspraken in een samenwerkingsovereenkomst (maart 2016);
  • Vaststelling en operationalisering (per april 2016).

Op de website is een disclaimer van toepassing.   –  Copyright (c) Platform Theoretische Leerweg



Design en ontwikkeling CreatieveVrienden.nl
X

Bij het doorgaan van gebruik van deze website, accepteer je het gebruik van cookies. MEER INFORMATIE

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close